Kies de juiste grafische kaart
Welke grafische kaart kies je voor gaming in 1080p, 1440p of 4K?
De keuze van een grafische kaart begint bij de resolutie van je scherm, niet bij de naam van het model. Een resolutie van 1080p vraagt ongeveer vier keer minder pixels om te berekenen dan 4K. Die verhouding bepaalt hoeveel kracht je echt nodig hebt, en welk budget je niet nodeloos uitgeeft.
Deze gids vertrekt daarom van je scherm en je gebruik, en werkt zo naar de juiste GPU toe. Je vindt er een overzichtstabel per resolutie, hoeveel videogeheugen je nodig hebt, welke voeding elk model vraagt en waar je op moet letten zodra de kaart in je pc zit.
Wat doet een grafische kaart in je pc?
De grafische kaart berekent alles wat je op je scherm ziet: geometrie, textures, licht en effecten. De GPU is de processor die die berekeningen uitvoert, en werkt duizenden bewerkingen parallel af. Een centrale processor doet er enkele tientallen tegelijk.
Het aparte geheugen op de kaart, het videogeheugen of VRAM, bewaart textures en de gegevens van de scène die in beeld is. De GPU neemt ook videotaken over van je processor: een stream encoderen, een montage exporteren, bepaalde filters versnellen. Daarom maakt een aparte kaart een verschil dat veel verder gaat dan gamen.
Welke grafische kaart heb je nodig voor 1080p, 1440p en 4K?
Hieronder zie je welke resolutie, refresh rate en actuele modellen bij elkaar horen. De waarden voor geheugen en voeding komen van NVIDIA en AMD zelf, per referentiekaart.
| Gewenste resolutie en vloeiendheid | GeForce RTX | Radeon RX | Videogeheugen | Minimale voeding volgens de fabrikant |
|---|---|---|---|---|
| 1080p, 60 tot 144 Hz | RTX 5050, RTX 5060 | Geen direct alternatief | 8 GB | 550 W |
| Zwaar 1080p of 1440p op 60 Hz | RTX 5060 Ti | RX 9060 XT | 8 of 16 GB | 450 tot 600 W |
| 1440p op 144 Hz | RTX 5070 | RX 9070 | 12 tot 16 GB | 650 W |
| 1440p met hoge refresh rate of 4K op 60 Hz | RTX 5070 Ti | RX 9070 XT | 16 GB | 750 W |
| 4K op 60 Hz en meer | RTX 5080 | Geen direct alternatief | 16 GB | 850 W |
| 4K met hoge refresh rate, zonder compromissen | RTX 5090 | Geen direct alternatief | 32 GB | 1000 W |
Twee dingen zijn belangrijk bij deze tabel. Een trapje hoger gaan heeft geen zin als je scherm niet volgt: een kaart voor 4K op een 1080p-scherm van 60 Hz laat je geen enkel verschil zien. Kies je net onder je behoefte? Dan merk je dat meteen, want dan zet je de eerste maanden al details lager.
Grafische kaarten voor 1080p
Grafische kaarten voor 1440p
Grafische kaarten voor 4K
Begin bij je scherm, niet bij je grafische kaart
Je scherm bepaalt de bovengrens van wat je te zien krijgt. De resolutie bepaalt hoeveel rekenwerk er nodig is, en de refresh rate legt een maximum op het aantal frames per seconde dat je effectief ziet. Hoeveel kracht er in je behuizing zit, verandert daar niets aan.
- 1080p (Full HD): de meest toegankelijke resolutie, ideaal op 24 inch. Je haalt er een hoge refresh rate mee zonder high-end kaart. Bekijk de gaming monitoren.
- 1440p (WQHD): de beste balans tussen scherpte en vloeiendheid op 27 inch, en het niveau waar de meeste gamers uitkomen. Bekijk de WQHD monitoren.
- 4K (UHD): vier keer zoveel pixels als 1080p, prachtig vanaf 32 inch, maar ook heel zwaar. Bekijk de 4K Ultra-HD monitoren.
De refresh rate weegt even zwaar als de resolutie. Een scherm van 144 Hz toont tot 144 frames per seconde, maar je hebt een kaart nodig die ze ook aanlevert. Een scherm van 60 Hz negeert alles boven 60 frames per seconde.
Kijk ten slotte na of je scherm adaptieve synchronisatie ondersteunt: G-SYNC of FreeSync, afhankelijk van het merk van je kaart. Zo volgt je scherm het echte tempo van de GPU en verdwijnt screen tearing. Meer uitleg over resolutie, refresh rate en paneeltypes vind je in onze gids voor het kiezen van een gaming monitor.
Hoeveel videogeheugen heb je nodig?
Reken op 8 GB voor 1080p, 12 tot 16 GB voor 1440p en minimaal 16 GB voor comfortabel 4K. VRAM versnelt de berekeningen niet: het bewaart textures, schaduwen en scènegegevens. Zit het vol, dan krijg je haperingen, ook als de GPU nog niet volop werkt.
- 8 GB: comfortabel voor 1080p. Je vindt het op de RTX 5050 en 5060, en op de instapversie van de RX 9060 XT.
- 12 GB: het niveau van de RTX 5070, gemaakt voor 1440p met hoge textures.
- 16 GB: de standaard op de RTX 5070 Ti en 5080, op de RX 9070 en 9070 XT, en op de RX 9060 XT in de 16 GB-uitvoering. Dat is de referentie voor zwaar 1440p en voor 4K.
- 32 GB: alleen op de RTX 5090, voor 4K zonder compromissen en voor heel zware werklasten.
Let op bij modellen die in twee capaciteiten bestaan. De RX 9060 XT en de RTX 5060 Ti zijn er elk in 8 en in 16 GB: zelfde naam, zelfde GPU, maar niet dezelfde marge voor textures. Controleer dus altijd de capaciteit op de productfiche voor je bestelt.
Welke technologieën van NVIDIA en AMD moet je kennen voor je kiest?
Twee kaarten met vergelijkbare ruwe kracht bieden niet dezelfde functies. Merk en generatie bepalen of je toegang hebt tot upscaling, tot lagere latency en tot synchronisatie met je scherm. Hieronder lees je wat elke technologie echt oplevert, en welke hardware ze vraagt.
| Technologie | Merk | Wat het oplevert | Vereiste hardware |
|---|---|---|---|
| DLSS Super Resolution | NVIDIA | Bouwt het beeld op met AI | Alle GeForce RTX-kaarten |
| DLSS Frame Generation | NVIDIA | Genereert extra frames | GeForce RTX 40 en 50 |
| DLSS Multi Frame Generation | NVIDIA | Tot 5 extra frames per berekend frame (6X) | GeForce RTX 50 |
| NVIDIA Reflex | NVIDIA | Verlaagt de systeemlatency | Games met ondersteuning |
| G-SYNC | NVIDIA | Haalt tearing en stotteren uit het beeld | Gecertificeerd scherm |
| FSR 'Redstone' | AMD | AI-suite: upscaling, frames en rays | Radeon RX 9000 |
| FSR Upscaling 4.1 | AMD | Upscaling in meer dan 300 games | Radeon RX 7000 en nieuwer |
| Radeon Anti-Lag | AMD | Minder input lag, vanuit de driver | Radeon RX 400 en nieuwer |
| Radeon Anti-Lag 2 | AMD | Minder input lag in de game-engine | RDNA*, ondersteunde games |
| FreeSync | AMD | Zonder tearing, compenseert FPS-dalingen | Gecertificeerd scherm |
*RDNA is de naam van de grafische architectuur van AMD. De recentste generatie, RDNA 4, zit in de Radeon RX 9000-reeks. AMD ondersteunt Radeon Anti-Lag 2 op een selectie van die kaarten.
Upscaling en framegeneratie: DLSS en FSR
Deze technologieën berekenen het beeld op een lagere resolutie en bouwen het weer op naar de resolutie van je scherm. Vaak is dat precies wat een midrange kaart 1440p of 4K laat halen. DLSS blijft bij de GeForce RTX kaarten, terwijl FSR op veel meer hardware werkt. Welke hardware elke technologie vraagt, staat in de tabel hierboven. Over het aanbod van NVIDIA lees je meer in ons blog over NVIDIA GPU’s.
Latency: NVIDIA Reflex en Radeon Anti-Lag
Beide verlagen de systeemlatency: de tijd tussen je klik en de reactie op je scherm. Dat weegt vooral door in competitief spelen. Eén nuance bij AMD: Anti-Lag 2 gaat verder dan de eerste versie, met volgens AMD gemiddeld tot 37 % minder latency in Counter-Strike 2, maar werkt voorlopig maar in een handvol games.
Beeldsynchronisatie: G-SYNC en FreeSync
Een grafische kaart levert nooit een perfect regelmatige stroom frames, en loopt dat tempo niet gelijk met je scherm, dan scheurt of hapert het beeld. Adaptieve synchronisatie lost dat op: je scherm volgt de GPU. G-SYNC heeft vier niveaus en FreeSync drie, van een gevalideerd basisniveau tot high-end. Welke certificering een scherm ondersteunt, staat op de fiche van elke gaming monitor.
Onthoud vooral dit: de generatie van je kaart weegt even zwaar als de ruwe kracht. Twee kaarten met vergelijkbare prestaties uit verschillende generaties krijgen niet dezelfde functies.
Een GPU alleen is niet genoeg: processor, geheugen en bottlenecks
Wie een high-end grafische kaart combineert met een te zwakke processor, haalt er nooit alles uit. Dat heet een bottleneck: het traagste onderdeel legt zijn tempo op aan de hele keten, en de GPU staat te wachten in plaats van te rekenen.
Die onbalans zie je vooral in 1080p, waar de processor bijzonder veel frames per seconde moet klaarzetten. In 4K verschuift de last naar de GPU en weegt de processor minder door.
Een eenvoudige manier om dat te herkennen: staat je GPU-gebruik rond 100 %, dan werkt de kaart volop en zit daar je upgrade. Blijft dat gebruik ver daaronder terwijl je processor vollast draait, dan ligt het probleem elders en helpt een nieuwe videokaart niet. Hoe je die onderdelen op elkaar afstemt, lees je in ons blog over de beste gaming pc bouwen.
Voor werkgeheugen mik je op 16 GB om vlot te gamen, en op 32 GB als je streamt, video's monteert of veel applicaties tegelijk open houdt. Een SSD, ten slotte, verkort je laadtijden, maar verandert niets aan je framerate.
Controleer je voeding en je behuizing voor je bestelt
Dit is de stap die het vaakst wordt overgeslagen, en net die zorgt voor de meeste retours. Drie dingen check je in enkele minuten: vermogen van de voeding, beschikbare connectoren en ruimte in de behuizing.
Het vermogen dat de fabrikant vraagt
Elke kaart geeft een minimaal aanbevolen voeding op. Bij NVIDIA gaat dat van 550 W voor de RTX 5050 en 5060 tot 1000 W voor de RTX 5090, met 650 W voor de RTX 5070 en 850 W voor de RTX 5080. Bij AMD vraagt de RX 9060 XT 450 W, gaat de RX 9070 naar 650 W en de RX 9070 XT naar 750 W.
Die getallen gelden voor je hele pc, niet voor de kaart alleen. Een processor die veel verbruikt, meerdere schijven en een rij ventilatoren trekken ook stroom. Is je voeding al oud of zit ze exact op de opgegeven grens? Dan vervang je ze best samen met de kaart.
Voedingen vanaf 750 watt
Connectoren en beschikbare ruimte
Bekijk daarna welke stroomconnectoren het model vraagt: de RX 9070 XT en de RX 9070 hebben twee 8-pins connectoren nodig, de RX 9060 XT slechts één. Meet ten slotte de maximale kaartlengte die je behuizing toelaat, en het aantal vrije slots: modellen met drie ventilatoren nemen vaak twee tot drie slots in hoogte in.
En voor fotografie, videomontage en 3D?
Monteer je video's, bewerk je RAW-bestanden of modelleer je in 3D? Dan verschuiven je prioriteiten. Videogeheugen wordt het eerste criterium, nog voor ruwe rekenkracht: dat geheugen vangt projecten in hoge resolutie en zwaar gevulde scènes op.
- Fotobewerking: een instapmodel is in de meeste gevallen genoeg. De software leunt vooral op processor, werkgeheugen en opslag.
- Videomontage: de hardware-encoders in recente kaarten versnellen je exports en je realtime preview flink. Reken op 12 tot 16 GB videogeheugen om comfortabel in 4K te werken.
- 3D en rendering: dit is het zwaarste gebruik. Past een complexe scène niet in het videogeheugen, dan valt ze terug op je systeemgeheugen en schieten de rendertijden omhoog.
- Streaming: de aparte encoder op de kaart neemt het uitzenden over, zonder je prestaties in de game aan te tasten.
Voor wie intensief professioneel werkt, met softwarecertificering erbij, bestaan er aparte reeksen voor workstations die aan andere eisen voldoen. Ons team helpt je graag verder op basis van de software die je dagelijks gebruikt.
Grafische kaart vervangen of een nieuwe pc kopen?
Je grafische kaart vervangen is de meest rendabele upgrade op een recente desktop, op voorwaarde dat de rest van je configuratie volgt. Op een laptop stelt die vraag zich niet: daar zit de GPU vast op het moederbord en is ze niet vervangbaar.
Alleen de kaart vervangen is zinvol als je processor nog mee kan, als je voeding het vermogen en de juiste connectoren heeft, en als je behuizing de afmetingen van het model aankan. De winst is dan meteen merkbaar en al de rest houd je gewoon.
Een volledige configuratie wordt interessanter zodra je moederbord je processor beperkt, je werkgeheugen op zijn einde loopt of je voeding toch al vervangen moet worden. Op dat punt kost het vaak meer om losse onderdelen bij elkaar te leggen dan om met een gezonde basis te herbeginnen. Wil je verschillende onderdelen in één keer aanpakken, dan bundelen upgrade kits vooral een moederbord, een processor en werkgeheugen die op elkaar zijn afgestemd.
Bouw je liever zelf niet? Dan zijn gaming pc's die al gebouwd en getest zijn meteen klaar voor gebruik. Ons aanbod pc's bevat ook configuraties op maat. Wil je zelf onderdeel per onderdeel samenstellen, dan houdt de PC-Builder de compatibiliteit voor je in het oog.
Waarom koop je je grafische kaart bij ALTERNATE?
ALTERNATE België heeft de reeksen GeForce RTX en Radeon RX van verschillende fabrikanten zoals ASUS, GIGABYTE en MSI in het aanbod, van compacte kaart tot een model met drie ventilatoren. Elke productfiche vermeldt geheugen, connectoren, afmetingen en aanbevolen voeding. Zo controleer je de compatibiliteit voor je bestelt, en niet na de levering.
Voor 21:00 besteld op een werkdag, de volgende werkdag in huis. Je krijgt de fabrieksgarantie en een retourrecht, en onze klantendienst antwoordt online én telefonisch als je twijfelt over de compatibiliteit van je configuratie.
In onze showroom in Aartselaar bespreek je elk component met een verkoper en stel je al je vragen aan een team dat dagelijks pc's samenstelt voor klanten. Tien minuten advies voorkomt een vergissing van enkele honderden watt.
Veelgestelde vragen over het kiezen van een grafische kaart
Voor 1440p op 144 Hz vormt een GeForce RTX 5070 (12 GB) of een Radeon RX 9070 (16 GB) de gulden middenweg: genoeg kracht voor een hoge framerate, genoeg videogeheugen voor textures op hoge kwaliteit. Beide vragen volgens hun fabrikant minimaal een voeding van 650 W.
Gaat je scherm verder dan 144 Hz of zet je ray tracing aan in de meeste games? Dan ga je een trapje hoger met een RTX 5070 Ti of een RX 9070 XT, beide met 16 GB en opgegeven voor 750 W. Voor 1440p op 60 Hz is een RTX 5060 Ti of een RX 9060 XT in de 16 GB-versie voldoende.
Die drie niveaus vind je bij ALTERNATE België, met de afmetingen en de aanbevolen voeding op elke productfiche.
Reken op 8 GB videogeheugen voor 1080p, 12 tot 16 GB voor 1440p en minimaal 16 GB voor 4K. VRAM bewaart textures en de gegevens van de scène die in beeld is. Zit het vol, dan hapert je game ook als de GPU niet volledig belast is, en moet je de textures lager zetten.
Let op: sommige modellen bestaan in twee capaciteiten. De RTX 5060 Ti en de RX 9060 XT zijn er in 8 GB en in 16 GB, met dezelfde GPU maar een heel andere marge voor textures. De RTX 5070 heeft 12 GB, de RTX 5070 Ti en 5080 en de RX 9070 en 9070 XT gaan naar 16 GB, en de RTX 5090 haalt 32 GB.
De exacte capaciteit staat op elke productfiche bij ALTERNATE België: controleer ze voor je bestelt.
In Windows gaat het snelst via Taakbeheer: open het met Ctrl + Shift + Esc, ga naar het tabblad Prestaties en selecteer GPU. Het exacte model van je grafische kaart staat rechtsboven, samen met de hoeveelheid toegewezen videogeheugen.
Twee andere wegen geven hetzelfde resultaat. Het DirectX-diagnoseprogramma, dat je start door dxdiag in de zoekbalk te typen, toont het model en de driverversie bij de beeldschermgegevens. Ook de beeldscherminstellingen van Windows tonen welke kaart is gedetecteerd.
Noteer dat model: zo vergelijk je de winst van een nieuwe kaart en check je of je huidige voeding volstaat. De klantendienst van ALTERNATE België helpt je die informatie te interpreteren voor je koopt.
Nee. In een laptop zit de GPU vast op het moederbord en is de koeling ontworpen voor dat specifieke chassis. Er bestaat dus geen uitwisselbare grafische kaart zoals in een desktop. Daarom kies je de grafische chip bij de aankoop van je laptop, en niet erna.
Wat op de meeste laptops wél uitbreidbaar blijft, zijn werkgeheugen en opslag. Wie grafisch wil winnen, moet van toestel veranderen of de stap naar een desktop zetten. Daar vervang je de grafische kaart nadien vrij.
ALTERNATE België biedt beide aanpakken: laptops gesorteerd op grafisch niveau, en desktops die klaar zijn om mee te groeien. Vergelijk ze voor je koopt, dan zit je twee jaar later niet vast.
Ja, zodra je competitief speelt: beide technologieën verlagen de systeemlatency, dus de tijd tussen je klik en de reactie op je scherm. NVIDIA Reflex doet dat door de rendering tussen GPU en processor nauwkeurig te synchroniseren. Radeon Anti-Lag mikt aan de AMD-kant op dezelfde reactietijd.
Maak bij AMD wel het onderscheid tussen beide versies. Radeon Anti-Lag werkt vanuit de driver, vanaf de Radeon RX 400-serie, en vraagt niets van de game. Radeon Anti-Lag 2 zit in de game-engine zelf en stemt de processor af op de GPU, op RDNA-architecturen. AMD spreekt daar over gemiddeld tot 37 % minder latency in Counter-Strike 2. Daar staat tegenover dat de ontwikkelaar ze moet integreren, waardoor ze beperkt blijft tot Counter-Strike 2, Dota 2 en Ghost of Tsushima DIRECTOR'S CUT.
Ook bij NVIDIA moet Reflex in de game ingebouwd zijn om in de grafische opties te verschijnen. Speel je solo, dan blijft de winst merkbaar, maar minder doorslaggevend dan je framerate. De GeForce RTX- en Radeon RX-kaarten van ALTERNATE België ondersteunen deze technologieën naargelang hun generatie.
Reken op 450 tot 1000 W, afhankelijk van het model. Elke fabrikant geeft een minimaal aanbevolen voeding op, en die waarde geldt voor je hele pc, niet voor de kaart alleen: processor, schijven en ventilatoren verbruiken ook. Houd dus liever wat marge dan exact de opgegeven grens.
Bij NVIDIA gaat dat van 550 W voor de RTX 5050 en 5060 tot 1000 W voor de RTX 5090, met 600 W voor de RTX 5060 Ti, 650 W voor de RTX 5070, 750 W voor de RTX 5070 Ti en 850 W voor de RTX 5080. Bij AMD reken je op 450 W voor de RX 9060 XT, 650 W voor de RX 9070 en 750 W voor de RX 9070 XT.
Check ook de connectoren: de RX 9070 en de RX 9070 XT vragen twee 8-pins connectoren, de RX 9060 XT één, en recente GeForce-modellen gebruiken een eigen connector die op hun fiche staat. Het voedingenaanbod van ALTERNATE België vermeldt het vermogen en de connectoren van elke voeding.
Een grafische kaart die werkt, wordt warm: dat is normaal en te verwachten. Fabrikanten geven voor elk model een maximale werkingstemperatuur op, en de GPU verlaagt zelf zijn kloksnelheid nog voor die grens in zicht komt. Een warme kaart tijdens het spelen is dus geen defect.
Waar je wél op moet letten, zijn de symptomen: prestaties die na enkele minuten instorten, ventilatoren die constant op volle toeren draaien, of een pc die middenin een game uitvalt. De gebruikelijke oorzaken zijn een slecht geventileerde behuizing, vervuilde stoffilters of te weinig luchtstroom rond de kaart.
Lees de temperaturen uit met het hulpprogramma van de fabrikant en vergelijk ze met de maximale waarde van je model. Twijfel je over een product dat je bij ALTERNATE België kocht? Dan helpt onze klantendienst je bij de diagnose.
Beide merken dekken vandaag dezelfde resolutieniveaus, en de keuze gaat eerder over functies dan over ruwe kracht. NVIDIA zet in op DLSS, met Ray Reconstruction voor scènes met ray tracing en Multi Frame Generation, dat alleen op de RTX 50-serie werkt. AMD zet daar FSR tegenover, dat op veel meer hardware werkt.
Bekijk dus drie dingen: videogeheugen bij dezelfde resolutie, de voeding die elk model vraagt, en de technologieën die je games en software effectief ondersteunen. Bij vergelijkbare prestaties weegt 100 W verschil in aanbevolen voeding vaak zwaarder door dan enkele frames per seconde.
De GeForce RTX- en Radeon RX-reeksen staan naast elkaar in het aanbod van ALTERNATE België, zodat je ze op dezelfde criteria vergelijkt.
Het is sterk aan te raden: zonder adaptieve synchronisatie werken je scherm en je grafische kaart op een verschillend tempo, en dan scheurt of hapert het beeld. G-SYNC bij NVIDIA en FreeSync bij AMD halen dat verschil weg door je scherm het echte tempo van de GPU te laten volgen.
G-SYNC telt vier niveaus. G-SYNC Compatible staat voor gevalideerd beeld zonder tearing of flikkeren, G-SYNC voegt het volledige refreshbereik en variable overdrive toe, en G-SYNC ULTIMATE zet daar high-end HDR bovenop. G-SYNC Pulsar regelt ten slotte de achtergrondverlichting op variabele frequentie en gaat zo voorbij 1000 Hz aan waargenomen bewegingsscherpte. FreeSync biedt drie niveaus (FreeSync, Premium en Premium Pro) op meer dan 4000 gecertificeerde schermen, waarbij HDR voorbehouden blijft aan Premium Pro.
Welke certificering een scherm ondersteunt, staat op de fiche van elke monitor bij ALTERNATE België, naast de resolutie en de refresh rate.
Contacteer onze klantendienst
Twijfel je over de compatibiliteit van je voeding, je behuizing of je processor? Onze klantendienst van ALTERNATE is online en telefonisch bereikbaar op 03 871 11 11. Of het nu gaat om je bestelling, technische support of advies over een configuratie: we zoeken samen naar een oplossing.